Gündem Koşuşturmasında Haberlere Duyarsız Kalmak Zarar Verir

Her sabah aynı hızlı tempoyla açılan haber kaynakları, iç içe geçmiş duygu yoğunlukları ve karmaşık bilgilerle bezeli. İzlerken bir yandan kafada soru işaretleri belirir; bu kaos içinde neyi gerçekten anlamalı, neyi görmezden gelmeli? İnsan zihni öyle çalışmıyor işte, abi, bazen haberlerin gürültüsüne kapılıp gidiyoruz, farkında olmadan. Oysa dedik ya, yarım yamalak alınan bilgiler, eksik yorumlar bazen kafayı karıştırmaktan başka bir işe yaramıyor. Gündemin içindeki iniş çıkışlara odaklanmak zor, ama bu kaosu yönetmek lazım; yoksa haberler daha çok yoruyor insanı.

Ülke gündeminde öyle sarp yokuşlar var ki, insan takip ederken yoruluyor; bu sırada kullanıcı deneyimi olarak gündeliğin içinde kendini kaybetmemek de ayrı bir mesele. Mesela, o karmaşık yabancı terimler, ya da abartılı başlıklar, anladını sanıyorsun ama düz mantıkla değil; haber tüketirken, kendi algını test etmekten geçiyor bu iş. Vallahi, bazen diyorum ki, niye bu kadar hızlı değil de biraz sindire sindire alıyoruz söylediklerini? Sadece bilgi almak değil, sağlıklı değerlendirmek lazım. Haberle hemhal olmak, mecburi değil ama insanın kendi hakkında bilinçlenmesi sağlıklı.

Düşünsene, bir konuda kaç haber başlığı okunuyor; çoğu birbirinden farklı, hatta zıt anlamlar taşıyor. O zaman ortada bir kaos var, güvenilirliği sarsan o kaos. İnsan beyni, bilginin içinde boğulunca, kendi düşünce sürecini geliştiremez. En azından biz kullanıcılar olarak, farkında olmadan bu karmaşaya teslim olmamalıyız. Kendi deneyimimizi inşa etmeye çalışırken, haberleri sorgulamak gerekiyor; içine daldığında bile hissetmek lazım neler doğru, hangisi sadece gürültü. Bunu yapmak kolay mı sanıyorsun? Yok ama denemek şart.

Kullandığımız platformlar da cabası; algoritmalar dediğin şeyler, neyi önümüze koyuyor bir düşün. Zaman zaman aynı haberi farklı şekillerde sunuyorlar, biraz kafa karıştırıcı bir oyun bu. Ama biz kullanıcıyız, abi, bizi manipüle etmelerine izin vermemeliyiz. Haber deneyimi dediğin şey, yalnızca pasif tüketmek değil, aktif okumak, sorgulamak; sürekli dedektif gibi davranmak gerekiyor. Yoksa haberler bizi değil, biz haberlere hizmet eder duruma düşeriz. Dikkat et, herkes bildiğini okuyor, ya sen?

İşin sonunda, bakarsan gündem dediğin, bir beni ne kadar etkiliyor meselesi. Haberler kolayca iç dünyanı şekillendiriyor ama bir yandan da biz buna pabuç bırakmamalıyız. Çünkü haber deyince sadece bilgi değil; aynı zamanda bir zihin egzersizi var, bir direnç mekanizması geliştirmek şart. Yoksa sürekli içine çekiliyor, manipülasyonun bir parçası oluyoruz. Yani bi' zahmet, gördüğün, duyduğun her şeye körü körüne inanma. Soru sor, sorgula, dene, farkına var. Gündem böyle pek öyle sakin, rahat sörf yapılacak su değil ki…